Dolandırıcılık mesajı nereye şikayet edilir? Sahte kargo ve ceza mesajları

Dolandırıcılık mesajıyla zarar gördüyseniz, Emniyet Genel Müdürlüğü'nün önerisiyle en yakın emniyet birimine ya da Cumhuriyet Başsavcılığına başvurup suç duyurusunda bulunun; para gönderdiyseniz ya da kart bilginizi girdiyseniz önce bankanızı arayın. Zarar görmediyseniz de mesajdaki bağlantıya tıklamayın, mesajı silmeden önce ekran görüntüsünü alın ve ailenizdeki büyüklerle bu tür mesajların işaretlerini konuşun.

Aşağıda sahte kargo, ceza ve ödül mesajlarının ortak işaretlerini, bağlantıya tıkladıysanız ne yapacağınızı ve nereye başvuracağınızı anlatıyoruz. Telefonla gelen dolandırıcılık aramalarını ayrı bir yazıda anlattık.

Dolandırıcılık mesajları nasıl görünür?

Mesajın konusu değişir, ama kurgu benzerdir:

• Kargo: "Kargonuz teslim edilemedi, adres güncellemek için bağlantıya tıklayın."
• Ceza ya da borç: "Ödenmemiş bir cezanız var, ödemezseniz işlem başlatılacak."
• Ödül: "Bir kampanyadan hediye kazandınız, almak için bilgilerinizi girin."
• Tanıdık ağzından: Emniyet'in sosyal medya dolandırıcılığı sayfasına göre dolandırıcılar sahte hesaplarla kendilerini askerlik arkadaşınız, bir yakınınızın arkadaşı ya da uzaktan bir akrabanız gibi tanıtıp başlarının belada olduğunu ve acilen paraya ihtiyaçları olduğunu söyleyebilir.
• Gerçek olamayacak kadar ucuz ürün: Aynı sayfa, piyasa değerinin çok altında sunulan ürün reklamlarının dolandırıcılık amacıyla yayınlanabileceği uyarısını yapar ve ürünün piyasa değeriyle karşılaştırılmasını önerir.

Bu örneklerin ortak noktası bir bağlantı, bir acele ve sonunda sizden istenen para, kart bilgisi, şifre ya da doğrulama kodudur.

Ortak işaretler

• Bağlantı: Mesaj sizi bir bağlantıya yönlendirir. Bağlantının adresi tanıdık bir kurumun adına benzer ama aynısı değildir.
• Acele: "Bugün", "hemen", "son gün" gibi sözlerle düşünmeye zaman bırakmaz.
• Korku ya da kazanç: Ya bir ceza ile korkutur ya da bir ödül ile cezbeder.
• Bilgi isteği: Kart numarası, şifre, kimlik bilgisi ya da telefonunuza gelen bir kod ister.
• Beklenmedik olması: Sipariş vermediğiniz bir kargo, katılmadığınız bir kampanya.

Bu işaretlerden biri bile, mesajı bir kenara bırakıp doğrulamak için yeter.

Doğrulamanın yolu

Mesajdaki bağlantıyı ve numarayı kullanmayın. Kurumu kendiniz bulun: kargo şirketinin, bankanızın ya da ilgili kurumun resmî sitesine adresi kendiniz yazarak girin ya da bildiğiniz bir numaradan arayın. Gerçek bir işlem varsa orada da görünür; görünmüyorsa mesaj büyük olasılıkla sahtedir. Emin olamadığınızda mesajı bir yakınınıza gösterin; başka birinin bakması, acelenin yarattığı baskıyı kırar ve sakin düşünmenize yardım eder. Bir yakınınızdan geldiği söylenen para isteğinde, o yakınınızı kendi bildiğiniz numaradan arayın.

Bağlantıya tıkladıysanız

Paniğe gerek yok; şunları sırayla yapın:

• Bilgi girmediyseniz: Sayfayı kapatın, bir şey girmeyin. Telefonunuza bir uygulama kurulmasına izin verdiyseniz bunu bir yakınınıza ya da bankanıza söyleyin.
• Kart bilgisi girdiyseniz: Hemen bankanızı arayın ve kartınızı kullanıma kapatmalarını isteyin.
• Şifre girdiyseniz: O şifreyi ve aynı şifreyi kullandığınız başka hesapların şifrelerini değiştirin. Her hesapta ayrı şifre kullanmayı bir şifre yöneticisi kolaylaştırır.
• Kod paylaştıysanız: Kodun geldiği kurumu, örneğin bankanızı, hemen arayın.

Nereye başvurulur?

Emniyet Genel Müdürlüğü'nün sosyal medya dolandırıcılığı sayfası açık bir yol gösterir: mağdur olduğunuz bir durumda derhal en yakın emniyet birimine ya da Cumhuriyet Başsavcılığına başvurarak suç duyurusunda bulunun. Başvururken şunlar işinize yarar:

• Mesajın ekran görüntüsü ve gönderen numara ya da hesap.
• Mesajın geldiği tarih ve saat.
• Para gönderdiyseniz banka dekontu ve karşı hesabın bilgisi.

Acil bir durumda 112'yi arayın.

Telefonunuzu korumak için

• Uygulamaları yalnız resmî mağazadan kurun. Mesajla gelen bir bağlantıdan uygulama kurmayın.
• Telefonu güncel tutun. Telefonun ve uygulamaların güncellemelerini ertelemeyin.
• Aynı şifreyi her yerde kullanmayın. Bir şifre ele geçirilirse diğer hesaplarınız da açılmasın.
• Bankanızın uygulamasında bildirimleri açın. Kartınızla yapılan bir işlemi anında görmek, bir sorunu erken fark etmenizi sağlar.
• Telefon kaybolursa diye hazırlıklı olun. Ekran kilidi ve açık Cihaz Takip Merkezi, telefon çalındığında da ilk işe yarayacak iki ayardır.

Ailenizle konuşun

Bu mesajlar, telefonu yeni kullanmaya başlayan büyükleri ve çocukları kolayca şaşırtabilir. Basit bir kural koyun: "Mesajla gelen bağlantıya tıklama, bilgi girme; önce bana sor." Şüpheli bir mesaj geldiğinde ekran görüntüsünü aile grubuna atmak, hem doğrulamayı hızlandırır hem de başkalarını uyarır.

Yuva Defteri'nde Aile Kalkanı

Yuva Defteri içindeki Aile Kalkanı'na şüpheli bir mesajı ya da aramayı anlatırsınız; dolandırıcıların sık kullandığı ifadeleri gösterir ve ne yapacağınızı adım adım söyler. Büyük ekran modu, büyük düğmeler ve sade bir görünüm sunar.

Aile Kalkanı mesajı ya da aramayı engellemez; size işaretleri ve atılacak adımları gösterir. Yuva Defteri tıbbi tavsiye vermez ve acil çağrı hizmeti değildir. Hesap açmadan kullanılır ve ücretsizdir; uygulama Google Play'de.

Özet

• Sahte kargo, ceza, ödül ve tanıdık ağzından para isteyen mesajların ortak noktası bir bağlantı, bir acele ve bilgi ya da para isteğidir.
• Mesajdaki bağlantıyı ve numarayı kullanmayın; kurumu kendiniz bulup doğrulayın.
• Kart bilgisi girdiyseniz hemen bankanızı arayın; şifre girdiyseniz değiştirin.
• Emniyet'e göre mağdur olunca en yakın emniyet birimine ya da Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunun.