Aile afet planı nasıl hazırlanır? Örnek planla adım adım

Aile afet planı, bir deprem ya da başka bir afette ailenin kiminle iletişim kuracağını, evden nasıl çıkacağını ve nerede buluşacağını önceden yazdığınız kısa bir plandır. Nasıl hazırlanır: AFAD'ın önerdiği gibi acil kişileri belirleyin, toplanma alanınızı öğrenin, evi nasıl boşaltacağınızı ve alternatifli buluşma yerlerini kararlaştırın, sonra planı bütün aileyle paylaşın.

Aşağıda bu adımları sırayla, AFAD'ın kendi broşüründeki ifadelere dayanarak anlatıyoruz. Sonda doldurulmuş bir örnek plan da var.

AFAD aile planında ne istiyor?

AFAD'ın "Afet ve Acil Durum Toplanma Alanları" broşürü, ailelere "olası acil durumlar için aile afet ve acil durum planınızı yapın" der ve planın içeriğini şöyle sayar:

• Acil durumlarda iletişim kuracağınız kişileri ve telefon numaralarını önceden belirleyin.
• Toplanma alanınızı öğrenin.
• Evinizi nasıl tahliye edeceğinizi belirleyin.
• Aile bireyleriyle buluşma yerlerinizi alternatifli olarak belirleyin.
• İçinde yiyecek, su, kuru gıda, ilk yardım malzemeleri ile önemli evraklarınızın örneklerinin bulunduğu bir afet ve acil durum çantası hazırlayın.

Aynı broşür acil durum telefonlarını öğrenmeyi, AFAD'ın Temel Afet Bilinci Eğitimi'ne katılmayı ve yetkili merkezlerden ilk yardım eğitimi almayı da önerir.

Adım adım plan

Acil kişileri yazın

Herkesin aklında olan numaralar, telefon kaybolduğunda ya da şarjı bittiğinde kaybolur. Planın ilk satırı, kimin aranacağıdır: anne, baba, ailenin yakınları, okulu, gerekirse bir komşu. Her kişinin yanına numarasını yazın. Aynı listeyi bir acil durum kartına yazıp cüzdanınızda ve çocuğun okul çantasında da taşıyabilirsiniz. Hatlar yoğunken kimin kime nasıl ulaşacağı da planda yazsın; deprem sonrası aileyle haberleşme bunun seçeneklerini sıralıyor.

Toplanma alanınızı öğrenin

Toplanma alanları, AFAD'ın tanımıyla afet sonrasında halkın tehlikeli bölgeden uzaklaşarak toplanabileceği güvenli alanlardır; belirlenmesi ve yerinde kontrolü belediyelerin işidir. Size en yakın alanı e-Devlet'teki toplanma alanı sorgulama ekranından öğrenirsiniz. AFAD'ın tarif ettiği adımlar şunlar:

• e-Devlet'te Afet ve Acil Durum Toplanma Alanı Sorgulama hizmetini açın.
• Oturduğunuz adrese en yakın toplanma alanını belirleyin, haritadan yerini öğrenin.
• Alanın adres ve konum bilgisini kaydedip planınıza ekleyin.
• Alanı önceden görün ve oraya gitmek için alternatif yollar belirleyin.
• Alanı aile bireyleriyle paylaşın ve afet anında orada buluşmayı kararlaştırın.

Broşüre göre alan bilgisi adres olarak paylaşılabileceği gibi, alandaki tabelada bulunan karekod okutularak da paylaşılabilir.

Evden çıkış yolunu belirleyin

Evin içinde kimin hangi kapıdan, hangi merdivenden çıkacağını konuşun. Çıkış yolunu kapatan eşya varsa yerini değiştirin. Gece bir afet olursa karanlıkta yol bulmak gerekecek; el fenerinin yerini herkes bilsin.

Buluşma yerlerini alternatifli seçin

AFAD'ın "alternatifli" demesinin sebebi basit: ilk seçtiğiniz yere ulaşılamayabilir. Biri evin hemen yakınında, öteki mahallenin dışında olacak şekilde birden fazla buluşma yeri belirleyin. Toplanma alanı bunlardan biri olabilir.

Kim kimi alır?

Planın kolay atlanan kısmı budur. Çocuk okuldaysa onu kim alacak? Yalnız yaşayan bir anne babanız varsa ona kim ulaşacak? Evde bakıma ihtiyacı olan biri ya da evcil hayvanınız varsa kim ilgilenecek? Bunları isimle değil görevle yazın: "okuldan alan", "anneanneye giden". Yalnız yaşayan yakınlarınızla günlük haberleşme için ayrıca yalnız yaşayan anne babadan her gün haber almak yazımıza bakabilirsiniz.

Afet çantasını hazırlayın

Çantanın içeriği için AFAD'ın listesini esas alın: yiyecek, su, kuru gıda, ilk yardım malzemeleri ve önemli evraklarınızın örnekleri. AFAD'ın broşürü toplanma alanına giderken çantanın alınmasını ve içindeki pilli radyonun çalıştırılmasını da söyler. Maddelerin açıklamalı listesi deprem çantasında olması gerekenler yazımızda; DASK poliçesinin bir örneği de bu evrakların arasına girer.

Örnek aile planı

Aşağıdaki plan bir örnek durumdur; kendi ailenize göre doldurun.

• Acil kişiler: annenin ve babanın telefonu, başka bir şehirde yaşayan bir yakın, okulun telefonu, kat komşusu.
• Toplanma alanı: e-Devlet'te çıkan alanın adı ve adresi, yanına "karekodu tabelada" notu.
• Evden çıkış: ana kapı ve merdiven; el feneri ayakkabılığın üstünde.
• Buluşma yeri: yakında sokağın başındaki park girişi; mahalle dışında anneannenin evinin önü.
• Kim kimi alır: okuldan alan, anneanneye giden, kediyi taşıyan.
• Evdeki güvenli yer: Temel Afet Bilinci Eğitimi'nde anlatılan kurala göre ailecek seçtiğiniz yer.
• Çanta: kapının yanındaki dolapta; içindekiler AFAD listesinden.

Planı herkes bilsin

Bir planın değeri, afet anında herkesin aklında olmasıdır. Planı aile toplantısında birlikte okuyun, sonra bir evde deprem tatbikatıyla deneyin. Çocuklarla buluşma yerine birlikte yürüyün; bu yürüyüş, çocuklara depremi sakin ve açık cümlelerle anlatmak için de iyi bir fırsattır. Kâğıda yazdığınız kopyayı buzdolabının kapağına ya da kapının yanına asın; telefonlarda da bir kopyası olsun. Ev değiştiğinde, okul değiştiğinde ya da ailenin düzeni değiştiğinde planı yenileyin.

Planı telefonda tutmak: Yuva Acil

Kâğıt plan kaybolabilir, telefondaki not da başka notların arasında kaybolur. Yuva Acil, ailenin acil planını bunun için ayrı tutar:

• Buluşma noktası, toplanma alanı, acil kişiler, evdeki güvenli yer ve kim kimi alır tek planda durur.
• Plan her telefonda durur ve internet yokken de açılır.
• Ebeveyn düzenler, çocuk okur.
• "Hazır mıyız?" ekranı planın eksiklerini gösterir.

Toplanma alanınızı uygulama bulmaz; e-Devlet'ten öğrendiğiniz alanı plana siz yazarsınız. Yuva Acil resmî erken uyarı sistemi değildir; 112'nin yerini tutmaz. Hesap açmadan kullanılır ve ücretsizdir; Google Play'den indirilebilir.

Özet

• Aile afet planı; acil kişileri, toplanma alanını, evden çıkışı, buluşma yerlerini ve kimin kimi alacağını önceden yazdığınız plandır.
• Toplanma alanınızı e-Devlet'teki AFAD hizmetinden öğrenin, adresini plana yazın ve oraya önceden gidin.
• Buluşma yerlerini AFAD'ın dediği gibi alternatifli seçin; ilk yere ulaşılamayabilir.
• Afet çantasının içeriği için AFAD'ın listesini esas alın.
• Planı bütün aileyle birlikte okuyun, kâğıtta ve telefonda tutun, düzen değişince yenileyin.