Evde deprem tatbikatı nasıl yapılır? Ailecek adım adım

Evde deprem tatbikatı, ailenin deprem anında ve hemen sonrasında ne yapacağını önceden, sakin bir günde birlikte denemesidir: deprem anındaki hareketi çalışmak, evden çıkış yolunu yürümek, buluşma yerine gitmek ve planın eksiklerini görmek. AFAD da ülke genelinde düzenlediği "Çök-Kapan-Tutun" tatbikatında öğrencilerin aileleriyle birlikte evlerinde tatbikata katılmasını teşvik etmişti.

Aşağıda evde bir tatbikatı nasıl planlayacağınızı, adım adım neleri deneyeceğinizi ve tatbikattan sonra neye bakacağınızı anlatıyoruz.

Tatbikat neden yapılır?

Bir planı kâğıda yazmak, onu bilmek demek değildir. Tatbikat, planın gerçek hayatta işleyip işlemediğini gösterir: çıkış yolunu kapatan bir dolap, kimsenin bilmediği bir buluşma yeri, yeri unutulmuş bir afet çantası tatbikatta ortaya çıkar.

AFAD'ın aile afet planı önerisi de planın yalnız yazılmasıyla kalmaz; toplanma alanı broşürü planı ailecek paylaşmayı ve toplanma alanına önceden gitmeyi söyler. Tatbikat, bunları bir araya getiren gündür.

Deprem anındaki hareketi öğrenin

AFAD, deprem anı için "Çök-Kapan-Tutun" hareketini öğretir ve bunun için ülke genelinde tatbikatlar düzenler. Hareketin nasıl yapılacağını resmî kaynaktan öğrenin: AFAD'ın ve il müdürlüklerinin eğitim videoları ile AFAD'ın Temel Afet Bilinci Eğitimi bunun için vardır. Bu yazıda hareketi kendi cümlelerimizle tarif etmiyoruz; yanlış öğrenilmesini istemeyiz.

Tatbikatta hareketi ailecek, evin farklı odalarında deneyin. Her odada nerenin daha uygun olduğunu, AFAD'ın eğitimlerinde anlatılan kurallara göre birlikte konuşun.

Adım adım ev tatbikatı

Tatbikatı önceden haber vererek, herkesin evde olduğu bir zamanda yapın. Şu sırayı izleyebilirsiniz:

• Başlangıç: Bir aile üyesi "Deprem!" der. Herkes bulunduğu yerde deprem anındaki hareketi yapar.
• Sallantı bitti: Herkes çıkış yolunda buluşur. Binadan nasıl çıkılacağını AFAD'ın eğitimlerinde anlatılan kurallara göre önceden konuşun ve tatbikatta o yolu kullanın.
• Çanta: Afet çantasını kimin alacağı bellidir; o kişi çantayı alır. Çantanın yerini bilmeyen var mı, bakın.
• Buluşma: Aile, önceden kararlaştırılmış buluşma yerine ya da toplanma alanına yürür.
• Haber: Ailenin evde olmayan üyelerine nasıl haber verileceği konuşulur: kısa bir mesaj mı, kim kime yazar? Deprem sonrası aileyle haberleşmenin yollarından birini tatbikatta gerçekten deneyin.

Toplanma alanınızı henüz bilmiyorsanız toplanma alanı sorgulama yazımızda e-Devlet'ten nasıl öğreneceğinizi anlattık.

Ne zaman yapmalı?

AFAD, ülke genelindeki "Çök-Kapan-Tutun" tatbikatını Kasım ayında, Düzce Depremi'nin yıl dönümünde ve depremin meydana geldiği saatte düzenlemişti. Bu tarih iyi bir hatırlatıcıdır; ama ailenin kendi gününü seçmesi de yeter. Okulda tatbikat yapıldığı hafta, eve taşındığınız ilk günler ya da afet çantasını kontrol ettiğiniz gün, ev tatbikatı için doğal fırsatlardır.

Apartmanla birlikte

AFAD'ın tatbikat duyurusu, apartman ve site yöneticileriyle görüşülerek vatandaşların tatbikata katılımının sağlanacağını da söyler. Apartmanınızın yönetimiyle konuşun: ortak bir tatbikat günü, merdiven boşluğundaki engeller ve binanın toplanma alanı birlikte konuşulabilir. Yaşlı ya da hareket etmekte zorlanan komşuların kiminle çıkacağı da bu konuşmanın parçası olsun.

Çocuklarla tatbikat

Çocuklar için tatbikat bir oyun gibi olabilir; amaç korkutmak değil, ne yapacağını bildiği için kendini güvende hissetmesidir. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın aile rehberi de çocukla deprem planı yapmayı ve davranış kurallarını kukla, bilmece ve öğretici videolarla çalışmayı önerir. Çocukla nasıl konuşacağınızı çocuklara deprem nasıl anlatılır yazımızda anlattık.

Tatbikattan sonra

Tatbikat bitince ailecek oturun ve şu soruları konuşun:

• Çıkış yolunda bir engel var mıydı?
• Herkes çantanın yerini biliyor muydu?
• Buluşma yerine giden yol açık mıydı, herkes yolu biliyor muydu?
• Çocuklar ne yapacağını biliyor muydu?
• Planda eksik ya da değişmesi gereken bir şey var mı?

Bulduğunuz eksikleri plana yazın ve her eksiği kimin gidereceğini belirleyin; çıkış yolundaki dolabı taşımak, çantaya pil eklemek gibi işler bir hafta içinde yapılabilir. Ev, okul ya da ailenin düzeni değiştiğinde tatbikatı tekrarlayın.

Tatbikat ve Yuva Acil

Yuva Acil ailenin acil planını tutar: buluşma noktası, toplanma alanı, acil kişiler, evdeki güvenli yer ve kim kimi alır. "Hazır mıyız?" ekranı planın eksiklerini gösterir; tatbikattan önce ve sonra bakmak için uygundur.

Uygulamada ayrı bir tatbikat modu yoktur; tatbikat evde, insanlarla yapılır, uygulama yalnız planı ve eksikleri gösterir. Tatbikatta SOS göndermeyi denemek isterseniz önce ailenize haber verin; SOS, bütün ailenize gerçek bir uyarı olarak gider.

Yuva Acil resmî erken uyarı sistemi değildir; 112'nin yerini tutmaz. Hesap açmadan kullanılır ve ücretsizdir; uygulama Google Play'de.

Özet

• Evde deprem tatbikatı, ailenin deprem anında ve sonrasında ne yapacağını sakin bir günde birlikte denemesidir.
• Deprem anındaki "Çök-Kapan-Tutun" hareketini AFAD'ın eğitimlerinden ve videolarından öğrenin.
• Tatbikatta çıkış yolunu yürüyün, çantayı alın, buluşma yerine gidin ve haberleşmeyi konuşun.
• Tatbikattan sonra eksikleri plana yazın; ev ya da düzen değişince tekrarlayın.